Wilcza jest wsią położoną na Wysoczyźnie Wilczy, pomiędzy doliną Bierawki i Rudy, nad Potokiem Wilcza. Obszar położony jest w północno-zachodniej części mezoregionu Płaskowyżu Rybnickiego. Od zachodu sąsiaduje z Kotliną Raciborską, od wschodu z Kotliną Oświęcimską, od południa z Kotliną Orawską, a od północy z Wyżyną Katowicką. Płaskowyż Rybnicki, którego obszar wynosi 850 km2 stanowi południowo-zachodnią część prowincji Wyżyny Śląsko-Krakowskiej. Krajobraz miejscowości jest mało urozmaicony. Obszar jest nachylony w kierunku wschodnim, najwyższe wzniesienie ma wysokość 275 m, a różnica między punktem najwyżej i najniżej położonym wynosi 40,6 m.

Na terenie miejscowości przeważają lekkie - piaski gliniaste, o odpowiednim stopniu wilgotności, niewielkie obszary zajmują gleby okresowo suche lub podmokłe. Suma opadów rocznych wynosi 773 mm, średnia temperatura roczna stanowi 8OC, a pokrywa śnieżna utrzymuje się przez około 50 dni.

 

 

W wyniku wieloletniej eksploatacji węgla kamiennego przez KWK Szczygłowice w części wsi powstały szkody górnicze w postaci podmokłych obniżeń terenu i zapadlisk, które z czasem zalane zostały wodą. Pomimo, iż Wilcza leży w pobliżu wielkich ośrodków przemysłowych, krajobraz występujący na naszym obszarze odbiega od typowego pejzażu zadymionego Śląska.

 

Nasza miejscowość, prócz terenów zamieszkałych to pola i lasy. W lasach dominującym gatunkiem jest sosna, która obejmuje ponad 80% drzewostanów, mniejszy udział mają: dąb, świerk, brzoza, olsza. Znaleźć tu można również rozległe kompleksy pól i łąk położonych w bezpośrednim sąsiedztwie lasów oraz zadrzewienia śródpolne, które stwarzają dogodne warunki bytowania drobnej zwierzyny i ptactwa. Dla osób pasjonujących się wędkarstwem istnieje możliwość łowienia ryb nad stawem zwanym Cegielnią.

Przyroda stanowi o walorach turystycznych naszej okolicy. Znajdziemy tu doskonałe warunki do wycieczek przyrodniczych, pieszych i rowerowych. Przez naszą miejscowość wiodą szlaki turystyczne. Są to:

 

punktor

Szlak Stulecia Turystyki oznaczony kolorem zielonym. Ma on długość 127 km, obejmuje trasę: Rybnik - Kamień - Wilcza - Kuźnia Nieborowska - Nieborowice - Smolnica - Sierakowice - Wielowieś - Tworóg - Tarnowskie Góry. Na odcinku Rybnik - Wilcza trasa ma charakter wybitnie leśny. Zapoznaje z różnorodnością śląskich lasów, wiodąc przez bory sosnowe, olsy i buczyny. W okolicy Kuźni Nieborowskiej szlak prowadzi doliną Bierawki, na brzegiem malowniczego zespołu stawów.

punktor

Szlak okrężny wokół Gliwic, oznaczony na żółto. Biegnie na odcinku Rudy - Toszek - Łabędy - Makoszowy - Chudów - Szczygłowice - Wilcza - Ochojec - Rudy. Liczy 137,5 km. Jest to szlak wiodący przez tereny wiejskie i leśne. Wiedzie przez projektowany rezerwat Głębokie Doły, umożliwia turystyczną eksplorację lasów rudzkich i parku przypałacowego w Rudach Wielkich.

 

Istniejące i projektowane formy ochrony przyrody w okolicy Wilczy

Jednym z podstawowych warunków zrozumienia otaczającej nas przyrody jest bezpośredni kontakt z nią, podpatrywanie i obserwowanie różnych zjawisk, poznawanie roślin i zwierząt. Ważnym problemem w skali lokalnej jest edukacja ekologiczna, gdyż z wielu doświadczeń wiadomo, że chroni się to, co się zna i rozumie. Znajomość najbliższego otoczenia wzmaga chęć jego ochrony.

 

 

punktor

Park Krajobrazowy "Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich" został powołany w 1993 roku, a od 2000 roku należy do Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego. Celem powołania parku jest ochrona wartości przyrodniczych i kulturowych związanych z działalnością Cystersów na Górnym Śląsku. Obszar ten wyróżnia się na tle przemysłowego krajobrazu Wyżyny Śląskiej między innymi rozległymi lasami, licznymi stawami, starorzeczami i rozlewiskami Odry, meandrującymi rzekami Rudą i Suminą, ostoją wiekowych buków w Uroczysku Głębokie Doły.

punktor

Projektowany Rezerwat Głębokie Doły, którego nazwa pochodzi od pagórkowatego terenu poprzecinanego głębokimi dolinami i wąwozami, dnem, którym płyną niewielkie potoki. Oprócz niezwykłych walorów krajobrazowych, obszar ten jest również bardzo ciekawy pod względem przyrodniczym. Obszar ten jest ostoją wiekowych buków, występuje tu wiele drzew, które rozmiarami kwalifikują się do ustanowienia ich pomnikami. Rezerwat ten jest miejscem bytowania zwierząt objętych ścisłą ochroną, występuje tu wiele roślin chronionych i rzadkich.

punktor

Wrzosowisko w Kuźni Nieborowskiej to obszar proponowany objęciem ochroną w formie użytku ekologicznego. Jest to jedno z nielicznych wielkoobszarowych wrzosowisk w okolicy. Wyróżnia się walorami estetycznymi i krajobrazowymi, grozi mu jednak postępująca naturalna sukcesja.

punktor

Staw ze stanowiskiem kotewki orzecha wodnego w Kuźni Nieborowskiej, który jest gatunkiem zagrożonym wymarciem, na podstawie Czerwonej Listy Roślin Naczyniowych Górnego Śląska.

punktor

Drzewa o wymiarach pomnikowych
- dąb szypułkowy o obwodzie 377 cm, znajdujący się nad Potokiem Wilcza, przy drodze Szczygłowice - Książenice,
- dawny pomnik przyrody - dąb szypułkowy (gospodarstwo przy ul. K. Miarki); obecnie drzewo obumarło i pozostał jedynie pień martwego dębu o obwodzie 519 cm; drzewo pozostawiono dokonując obcięcia martwych konarów, usunięcia części pnia i ponownego zainstalowania na nim platformy z gniazdem bociana białego, które istniało tu od dawna.

Opracowała: Justyna Diak