Historia szkoły w Wilczy


Szkoła parafialna w Wilczy Górnej, później w budynku mieścił się Urząd Gminy w Wilczy, a obecnie znajduje się tu świetlica wiejska, przedszkole i apteka.

Dawniej na wsiach szkoły nie istniały, w XVIII w. zaczęto je zakładać  przy kościołach parafialnych. Pierwsze wzmianki o nauczycielach w Wilczy pojawiają się w dokumentach z wizytacji kościoła z 1679 r. Nowy budynek szkoły zbudowano w Wilczy w 1765 r., a dokumenty z 1780 r. podają o istnieniu szkoły i pracującym tam nauczycielu. W 1800 r. istniała mała drewniana szkoła, po pożarze zbudowano nową, drewnianą na podmurówce. Z wizytacji jednak wynika, że budynek szkoły jest zaniedbany. W latach 1827-1832 prowadzono gruntowne remonty szkoły, znajdowała się tam ciasna i ciemna izba, która nie mogła pomieścić 200 uczniów, z których 76 zjawiało się w szkole rzadko, a 29 w ogóle.

Budowę nowej szkoły ukończono w 1855 r. Do tej szkoły uczęszczały dzieci z Wilczy Górnej i Dolnej, Kuźni Nieborowskiej i Szczygłowic. Od 1821 do 1867 r. dyrektorem szkoły był Andrzej Sylwester, który uczył w szkole języka polskiego, władał on również językiem niemieckim w mowie i piśmie. Statystyka urzędowa ludności (powyżej 10 roku życia) z 1871 r. przedstawiała się następująco: 79% mieszkańców wsi umiała czytać i pisać (304 osoby), a 21% było analfabetami. Wynik był stosunkowo dobry, gdyż średnia na Śląsku wynosiła 76%. Kolejni kierownicy szkoły to: A.Bernatzky i F. Dyrszlag (1868-1907). Po roku 1872 wprowadzono w szkole niemiecki język nauczania. W 1885 r. szkoła została rozbudowana, na piętrze powstała trzecia klasa i mieszkanie dla nauczyciela. W 1892 r. w szkole wybuchł pożar, zajęcia lekcyjne przez rok odbywały się w gospodzie p. Wiosny. Szkoła liczyła wówczas 280 uczniów, ale po wybudowaniu szkoły w Szczygłowicach (w 1896 r.) i w Wilczy Dolnej (1909 r.) ich liczba zmniejszyła się. Kolejnym kierownikiem szkoły został A. Newerla (1907-1920). W 1912 r. utworzono Wiejską Szkołę Dokształcającą, w której uczyło się (w 1916 r.) 131 uczniów z językiem macierzystym polskim, 8 z językiem niemieckim i 11 uczniów obcojęzycznych. Po pożarze w 1917 r. naukę wznowiono dwa lata później. Zaprowadzono wówczas naukę pisania, czytania i religii w języku polskim. Szkoła liczyła wówczas 45 uczniów. Następnymi dyrektorami szkoły byli: J. Pohl (1920-1922) i Andraszek (1922-1923).

Po powrocie Śląska do Polski kierownictwo szkoły objął Augustyn Bodynka (1923-1932). W 1928 r. założono tu Szkołę Dokształcającą i ochronkę dla dzieci prowadzoną przez M. Janikównę. W 1933 r. powstaje przedszkole jedno oddziałowe, prowadzone przez M. Stachurównę. Od 1932 r. funkcję kierownika szkoły pełnił Karol Reginek, a nauczycielami byli A. Ledwosówna i J. Szczupak. Szkoła liczyła wówczas 130 uczniów, była to szkoła 3-klasowa o zmniejszonym programie nauczania. Nauczano religii, prac ręcznych, pisania, czytania i rachunków. Dzieci po ukończeniu takiej szkoły miały niewielkie szanse, by kontynuować naukę. Najbliższa szkoła 7-klasowa była oddalona o 8 km i znajdowała się w Krywałdzie. Próby połączenia szkół w Wilczy Dolnej i Górnej nie powiodły się. Szkoła  działała prężnie: poświęcony został nowy sztandar szkoły, który istnieje do dzisiaj, założono drużynę harcerską, przeprowadzono gruntowny remont budynku, zorganizowano wiele uroczystości, imprez, wystaw i wycieczek. Z tego okresu zachowała się kronika szkoły, publikacje o miejscowości i jej historii w Gościu Niedzielnym i Ziemi Rybnickiej. W budynku szkoły mieściło się biuro gminne, które zostało przeniesione dnia 1 X 1935 r. do własności ówczesnego Naczelnika Gminy p. Ignacego Wiosny. Od 1939 r. budynek szkoły zamieniono na urząd gminy. Obydwie wsie Dolna i Górna zostały połączone w jedną gminę Wilcza.

Po wojnie w 1946 r. w tym budynku wznowiło swą działalność przedszkole, jego wychowawczynią została p. Maria Sobikówna. Kolejno funkcję wychowawczyń w przedszkolu pełniły: Bronisława Dajerling, Helena Korpys (Galuszka), Matylda Twardawa. W latach 1953-1982 funkcję kierowniczki przedszkola sprawowała p. Maria Ćwielong (Wojtaszczyk). W 1977 r. wprowadzono do przedszkola obowiązkowe nauczanie sześciolatków, co przyczyniło się do utworzenia przedszkola dwuoddziałowego. Następnie funkcję dyrektora pełniła p. Irena Paszek (1982-1989). W tym czasie przedszkole zostało przeniesione do pomieszczeń zastępczych (agronomówka), po rozbudowie i remoncie w 1984r. wróciło na swoje dawne miejsce. Duży wkład w tę pracę włożyły: p. Teresa Wieczorke i mgr Łucja Suchara, która pełniła funkcję dyrektora przedszkola od roku 1989, a w roku 2002 po połączeniu przedszkola i szkoły została dyrektorem Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Wilczy.

 

Szkoła mniejszościowa w Wilczy Górnej,
do 1998 r. budynek Szkoły Podstawowej nr 1 w Wilczy.

W 1934 r. na parceli właściciela majątku rolnego Jerzego Kowatscha i z jego inicjatywy wybudowano szkołę mniejszościową w Wilczy Górnej. Kierownikiem szkoły został Alfred Goik. Do szkoły tej uczęszczało kilkoro dzieci z Wilczy, część dowożono z okolicy, nawet z Przyszowic. Szkoła ta była dobrze wyposażona, posiadała 2 klasy lekcyjne, pracownię robót ręcznych, warsztaty z narzędziami, w budynku była bieżąca woda i centralne ogrzewanie.

Po II wojnie światowej szkoła w Wilczy mieściła się w dwóch budynkach, budynek nr 1 (dawna szkoła mniejszościowa) został siedzibą kierownika szkoły Karola Reginka, budynek nr 2 to dawna szkoła w Wilczy Dolnej. W 1950 r. szkoła liczyła 233 uczniów.

 

Kolejni dyrektorzy szkoły to: Józef Polok (1949-1955), Eugeniusz Kopel (1955-1968), mgr Joachim Jureczko (1968-1992), mgr Barbara Zmarzły (1992-2002).

W latach 1963-1964 szkoła liczyła 463 uczniów w 15 oddziałach, były to dzieci mieszkańców powstającego osiedla w Szczygłowicach. Od roku 1966/67 zaczęła obowiązywać szkoła ośmioletnia. Funkcję szkoły podstawowej kl. V-VIII obiekt ten pełnił 54 lata, do 1998 roku.

Szkoła Podstawowa nr 2 w Wilczy Dolnej, w której znajdowała się szkoła podstawowa kl. I-III,
a po rozbudowie  i dobudowaniu sali gimnastycznej – Szkoła Podstawowa w Wilczy,
od 2002 r. szkoła podstawowa i przedszkole tworzą Zespół Szkolno-Przedszkolny w Wilczy.

W 1903 r. władze szkolne postanowiły wybudować w Wilczy drugą szkołę. Zakupiono grunt od chałupników Lenga i Scholtza. Poświęcenie nowej szkoły nastąpiło 24 lipca 1909 r. W 1912 r. szkoła liczyła 173 uczniów, a w 1936 r. – 128. Była to szkoła 3-klasowa. Przy szkole znajdowała się kuchnia gospodarstwa domowego, boisko i duże podwórko (16 arów). Kierownikiem szkoły został T.Mazurek, a nauczycielami: P. Moskiewicz, M. Urbańczyk i R. Waligórzanka. W szkole działał Związek Strzelecki, prowadzony przez jej kierownika.

W 1993 r. Rada Pedagogiczna z ówczesną panią dyrektor mgr Barbarą Zmarzły, Rada Rodziców i Samorząd Uczniowski przy Szkole Podstawowej w Wilczy wystąpili z wnioskiem do Zarządu i Rady Gminy w Pilchowicach o rozpoczęcie inwestycji rozbudowy budynku szkolnego. Po rozstrzygnięciu konkursu, zatwierdzono do realizacji projekt nawiązujący do charakteru istniejącej zabudowy. Wykonało go biuro Miastoprojekt w Gliwicach, a głównym projektantem była mgr inż. Krystyna Krupka. Rozbudowa szkoły trwała 4 lata. Uroczyste otwarcie nowej szkoły nastąpiło 1 IX 1998 r. Uczestniczyły w nim władze gminy, radni, przedstawiciel Kuratorium Oświaty M. Gołażewska, projektanci, budowniczowie, dyrektorzy szkół gminy, nauczyciele i uczniowie naszej szkoły. W tym samym roku rozpoczęto budowę sali gimnastycznej, która została uroczyście otwarta 7 IX 2001 r.

Nowy 3-kondygnacyjny budynek mieści 7 sal lekcyjnych, pracownię komputerową, bibliotekę z czytelnią, salę gimnastyczną, salę do zajęć korekcyjnych, jadalnię z zapleczem kuchennym.

Od 2002 r. Szkoła podstawowa i przedszkole tworzą Zespół Szkolno-Przedszkolny w Wilczy, którego dyrektorem jest mgr Łucja Suchara.

Lista dyrektorów i nauczycieli pracujących w Wilczy

 

 

Przedszkole w Wilczy

 

lata dyrektorzy lata nauczyciele
1928 – 1933 M.Janikówna (ochronka dla dzieci)
1933 – 1939 Maria Stachurówna
1946 – 1948 Maria Sobikówna
1948 – 1950 Bronisława Dajerling
1951 – 1952 Helena Galuszka (Korpys)
Matylda Twardawa
1953 – 1982 Maria Ćwielong (Wojtaszczyk) 1977 – 1979 Urszula Kuta
1979 – 1980 Stefania Klapec (Winkler)
1979 – 1982 Irena Ryś (Paszek)
1980 – 1983 Teresa Wieczorek
1980 – 1981 Danuta Piecha
1981 – 1989 Łucja Suchara
1982 – 1989 Irena Ryś (Paszek) 1982 – 1996 Alina Piecha
1982 – 1985 Iwona Szymała
1983 – 1993 Barbara Giemza (Nożewska)
1989 – 2002 mgr Łucja Suchara 1989 – 2008 Irena Ryś (Paszek)
1989 – 2001 Beata Gola (Górecka)
1989 – 1990 Stefania Bester
1996 – 1997 Joanna Wrześniewska
od 2001 Halina Kozubek
 

Szkoła Powszechna w Wilczy Górnej do 1939 r.

 

lata dyrektorzy lata nauczyciele zdjęcia
1821 – 1867 Andrzej Sylwester
1867 – 1868 E. Onderko
1868 – 1907 F. Dyrszlag E. Onderko
1868 – 1871 A. Bernatzki
1871 Błażej
1871 Ambroży Mucha
1907 – 1920 Alfons Newerla
1920 – 1922 J. Pohl
1922 – 1923 Andraszek
1923 – 1932 Augustyn Bodynka

 

1925 Kugler
1925 Włodarczykówna
1926 Wilhelmina Eilmesówna
1926 Wacław Kamude
1927 – 1935 Adam Moskal
1927 Piotr Hulek
1931 – 1939 Aniela Ledwosówna
1932 – 1939 Karol Reginek

 

1933 Róża Waligórzanka
1935 Józef Szczupak
 

Szkoła Powszechna w Wilczy Dolnej do 1939 r.

lata dyrektorzy lata nauczyciele
1909 T. Mazurek P. Moskiewicz
M. Urbańczyk
Róża Waligórzanka
 

Szkoła Podstawowa w Wilczy →  Zespół Szkolno-Przedszkolny w Wilczy

 

lata dyrektorzy lata nauczyciele
1945 – 1949 Karol Reginek

 

1948 – 1954 Helena Michałowicz
1948 – 1954 Maria Kruczek
1948 – 1951 Katarzyna Wochnik
1948 – 1980 Alojzy Oleś
1949 – 1955 Józef Polok 1949 – 1951 Urszula Musiał
1951 – 1953 Anna Czopik
1951 – 1954 Danuta Nowak
1953 – 1958 Antoni Baron
1954 – 1956 Józef Gonsior
1954 Wanda Jaromi
1954 – 1957 Alojzy Wojak
1955 – 1968 Eugeniusz Kopel 1956 – 1957 Zygmunt Kałuża
1956 – 1958 Irena Kaplita
1957 Stanisław Buczkowski
1957 – 1979 Irena Kopel
1957 – 1958 Płonka
1958 – 1959 Adam Lasia
1958 – 1959 Władysława Twardawa
1958 – 1980 Jadwiga Kozielska
1960 Alfreda Haselbach
1960 – 1967 Aniela Krypczyk
1960 – 1967 Lucjan Krypczyk
1960 – 1967 Danuta Maj
1962 – 1964 Elżbieta Polczyk
1962 – 2000 Monika Kuczawska (Blida)
1963 – 1972 Barbara Zmarzły (Rokowska)
1982 – 1992
1963 – 1964 Halina Chałupka
1963 – 1964 Maria Wala
1963 – 1964 Janina Brzezińska
1964 Władysława Dziura
1966 Maria Sobota (Domagała)
1968 – 1992 mgr Joachim Jureczko 1968 – 1992 Maria Jureczko (Marcisz)
1969 – 1985 Aniela Golonka (Mnochy)
1969 – 1999 Danuta Polywka (Firek)
1970 – 1972 Anna Bąk
1978 – 1979 Halina Witczak
1979 – 2008

2009-2012

Stefania Bester
1979 – 2003 Monika Stawinoga
1979 – 1980 Iwona Skowron
1980 – 1992 Janina Nowak
1980 – 1985 Stanisława Zwolińska-Wiktor
1980 – 1982 Krystyna Osełka
1980 – 1981 Weronika Szymala
1981 – 1982 Henryk Hałas
1982 – 1983 Jadwiga Żurek
1982 – 1983 Stefania Mencel
1983 Małgorzata Nowak
od 1983 Urszula Kućmierczyk (Paprotny)
1983 – 2017 Danuta Jończyk
1984 – 1985 Przemysław Nijaki
od 1985 Małgorzata Bujnowska
1985 – 1988 Ewa Stachowska
od 1987 Justyna Diak (Kuczawska)
od 1987 Janina Więcław
1987 – 1992 Barbara Okoń
1988 – 1989 Beata Przybyła
1990 – 2000 Celina Miszczyk (Goik)
1990 – 2006 Urszula Wieczorke
1990 – 1997 Barbara Zalewska
1992 – 2002 mgr Barbara Zmarzły 1992 – 2000 Joachim Jureczko
1994 – 1998 Waldemar Dombek
1994 – 2006 Joanna Kożusznik
1997 – 1999 Zbigniew Czaniecki
1997 – 2000 Krzysztof Stolarek
1997 – 2000
od 2006
Lucyna Górecka
1998 – 2005 Tomasz Gros
1998 – 2000 Marek Sobota
od 2000 Sylwia Strafek
od 2001 Beata Gola
2001 – 2013 Katarzyna Lewoń
od 2002 Jadwiga Dumała
2002 – 2017 mgr Łucja Suchara

 

2003 – 2006 Krystyna Jopek
2004 – 2006 Justyna Suchecka
od 2005 Dawid Sadecki
2005 – 2006

od 2007

Iwona Pietrucha
2006 – 2009 Aleksandra Skwara (Suchara)
2006 – 2007 Dominika Długaj
2006 – 2007 Barbara Smolnik
od 2007 Magdalena Żyła
od 2007 Grażyna Śliwa-Tańska
2008- 2012 Zbigniew Matuszek
2008 – 2009 Katarzyna  Zmarzły-Frąś
od 2008 Katarzyna Pacha (Sczekała)
od 2009 Bogumiła Dudziak
od 2009 Justyna Kubicka (Znachowska)
2010 – 2012 Karol Witkowski
2012 – 2013 Katarzyna Borysewicz (Potysz)
od 2013 Beata Goik
od 2014 Nikoletta Szymura
2014 – 2015 Hanna Machulik
od 2014 Lidia Węgrzyk-Łanowa
2015 – 2016 Aleksander Bartlik
2015 – 2016 Elżbieta Pawliczek
2015 – 2017 Emilia Seliga-Gruszka
od 2016 Magdalena Pawlik
2016 – 2017 Julia Niestrój
od 2016 Michaela Losza
od 2017 mgr Joanna Kożusznik od 2017 Marcin Adamczyk
od 2017 Iwona Grabania
od 2017 Jessica Janota
od 2017 Małgorzata Kabała
od 2017 Justyna Kozubek
od 2017 Ewa Madeja
od 2017 Grzegorz Mandelka
od 2017 Mariola Seweryn
od 2017 Mateusz Siwiec
od 2017 Ewa Szczerbetka

Opracowała: Justyna Diak